Jerzy Kujawski (1921–1998) to artysta o niezwykłej historii, współtworzący powojenną europejską awangardę. Szczególne uznanie zdobył we Francji, gdzie przez lata kształtował swój indywidualny język artystyczny. Zapraszamy do odkrycia jego surrealistycznej wizji poprzez pracę dostępną w naszej ofercie.
Przełom w jego karierze nastąpił w 1947 roku, kiedy wziął udział w wystawie „Le Surréalisme en 1947” w Paryżu, zorganizowanej przez André Bretona w Galerie Maeght. Obok takich artystów jak Duchamp, Ernst czy Miró, Kujawski funkcjonował jako część powojennego odrodzenia surrealizmu.
Przełomowe kompozycje
Na przełomie lat 40. i 50. jego twórczość zaczęła się gwałtownie zmieniać.
Kujawski odchodził od surrealizmu w stronę abstrakcji i malarstwa materii, konsekwentnie przekraczając przyjęte schematy stylistyczne. Nie wiązał się na stałe z jednym nurtem, tylko testując granice języka malarskiego coraz bardziej zaskakiwał formą i fakturą swoich obrazów.
W kolejnych latach Kujawski rozwijał indywidualny język malarski. Z lat 60. pochodzi jego „Kompozycja” (1967) – jedna z bardziej charakterystycznych prac tego okresu, obecna w naszej kolekcji. Artysta łączy tu doświadczenia surrealizmu z abstrakcyjną strukturą obrazu: organiczne kształty, geometryczne formy i kobiece ciało tworzą dynamiczną, niemal wizualnie „drgającą” całość, pokazując jego oryginalne podejście do surrealistycznych kompozycji.
Jerzy Kujawski, Kompozycja, 1967, technika mieszana na papierze, Praca dostępna w ofercie MOKK Fine Objects.
Między Francją, a Polską
Współczesny świat docenił Kujawskiego przede wszystkim za bezkompromisowość i odwagę w przechodzeniu między stylami i nurtami – od surrealistycznej wyobraźni, przez abstrakcję, po figurację. Do dziś pozostaje obecny w zagranicznym obiegu sztuki jako jeden z artystów związanych z powojenną awangardą.
W Polsce jego twórczość uchodziła za nowoczesną i eksperymentalną – szczególnie dzięki odważnemu łączeniu surrealizmu i motywów ciała. Z czasem jednak Kujawski coraz bardziej wycofywał się z życia wystawienniczego i tworzył w bardziej prywatnym obiegu, przez lata pozostając mniej obecny w polskiej historii sztuki.
Dopiero późniejsze badania i odnalezienie dużej części jego dorobku w Paryżu (ponad tysiąc prac) pozwoliły na nowo ocenić jego znaczenie. Zwrócono uwagę na jego konsekwencję w eksperymentowaniu oraz na fakt, że był jednym z tych twórców, którzy realnie uczestniczyli w najważniejszych przemianach powojennej sztuki europejskiej.
Dziś podkreśla się także jego rolę jako artysty, który łączył różne tradycje i wyprzedzał wiele późniejszych tendencji w sztuce europejskiej.
Jego prace znajdują się aktualnie m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Łodzi oraz w paryskich kolekcjach sztuki nowoczesnej. To dzieła rzadko pojawiające się na rynku, co dodatkowo podkreśla ich unikatowy charakter i sprawia, że twórczość Kujawskiego staje się wyjątkową częścią kolekcji sztuki awangardowej.
