Edward Wittig, Pokusa, 1900 r.

Edward Wittig (1879–1941) – jeden z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy pierwszej połowy XX wieku, reprezentant nurtu nowego klasycyzmu. Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, a następnie w École des Beaux-Arts (wym. "ekol de bozar") w Paryżu. Wykładał w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych oraz na Politechnice Warszawskiej. Był członkiem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka” oraz ugrupowania „Rytm”. Początkowo tworzył rzeźby symboliczne, utrzymane w duchu modernizmu i pod wyraźnym wpływem Rodina (Sfinks, 1904; Bożyszcze, 1906; Młodość, 1907). Około 1910 roku zwrócił się ku syntetycznej, monumentalnej formie inspirowanej klasycyzmem, co zaowocowało dziełami o zwartej kompozycji i uproszczonym modelunku. Ewa (1911) – uznawana za jego manifest artystyczny – zapoczątkowała dojrzały styl Wittiga. W swoim „Odczycie o rzeźbie” (1915) artysta sformułował program odnowy polskiej rzeźby, postulując powrót do tektonicznej klarowności formy i tradycji bezpośredniego odkuwania w materiale. Jego monumentalne prace, jak Pomnik Peowiaków (1923, Zachęta) czy Pomnik Lotnika (1931, Warszawa), stały się symbolami sztuki międzywojennej – łączącej klasyczną harmonię z nowoczesną syntezą. Wittig brał udział w licznych wystawach krajowych i zagranicznych, w tym w Biennale w Wenecji (1920, 1934). W późniejszych latach tworzył również popiersia, medaliony i rzeźby nagrobne, utrzymane w charakterystycznym dla niego hieratycznym stylu (Portret Józefa Piłsudskiego, 1919). Pośmiertnie zrealizowano jego projekt Pomnika Juliusza Słowackiego (2001, Plac Bankowy w Warszawie), opartego na gipsowym modelu z 1932 roku. Twórczość Edwarda Wittiga stanowi pomost między tradycją akademicką a modernistycznym dążeniem do syntetyzmu – to rzeźba o monumentalnej prostocie, duchowej głębi i architektonicznej dyscyplinie formy.